Vierdaagsewandelaars zien er 8 jaar jonger uit, hoe kan dat?

“Je ziet er goed uit voor je leeftijd.” Het is een compliment dat de meeste mensen graag horen. Maar zegt ons gezicht mogelijk ook iets over hoe oud ons lichaam biologisch is? Ja, en daarom kijken onderzoekers niet alleen naar de chronologische leeftijd – het aantal jaren sinds de geboorte – maar ook naar de biologische leeftijd: hoe oud iemand lijkt te zijn. Opvallend genoeg blijkt die uiterlijke, geschatte leeftijd vaak beter samen te hangen met gezondheid dan de leeftijd op het paspoort. Mensen die er jonger uitzien dan hun werkelijke leeftijd blijken gemiddeld fitter, hebben minder gezondheidsproblemen en leven vaak langer. Juist het verschil tussen de leeftijd die iemand heeft en de leeftijd die anderen denken te zien, bevat verrassend veel informatie.

Hoe zit dat eigenlijk met de deelnemers aan de Nijmeegse 4Daagse? Zien oudere wandelaars er jonger uit dan leeftijdsgenoten? En verandert een dag intensief wandelen ook hoe oud iemand oogt? Om dat te onderzoeken maakten we bij bijna honderd wandelaars van zeventig jaar en ouder twee foto’s: één in de dagen vóór de start van de 4Daagse en één direct na de finish van de eerste wandeldag. Het was geen doorsneedag. De temperatuur liep in de middag op tot bijna 30 graden, waardoor de eerste etappe voor veel deelnemers een zware beproeving was. Vervolgens werden de foto’s beoordeeld door een gemêleerd gezelschap van jonge en oudere leken én zorgprofessionals. Zij wisten niets over het doel van het onderzoek, kenden de deelnemers niet en kregen de foto’s in willekeurige volgorde te zien. Hun opdracht was eenvoudig: schat de leeftijd.

De uitkomst was opvallend. De 4Daagse-wandelaars werden gemiddeld maar liefst 8,2 jaar jonger geschat dan ze daadwerkelijk waren. Dat is veel meer dan de gebruikelijke afwijking die in de algemene bevolking wordt gevonden. Wandelen lijkt dus niet alleen goed te zijn voor de gezondheid, maar laat oudere wandelaars er ook opvallend vitaal uitzien.

Er zat echter nog een verrassende wending in de resultaten. Na die eerste, hete wandeldag werden dezelfde deelnemers gemiddeld 1,5 jaar ouder geschat dan vóór de start. Waarschijnlijk liet de combinatie van langdurige inspanning, warmte en tijdelijke uitdroging zich direct aflezen van het gezicht. Vermoeidheid blijkt dus letterlijk zichtbaar.

Gelukkig is dat effect waarschijnlijk van korte duur. Na herstel verdwijnen die sporen weer, terwijl de voordelen van een actieve leefstijl veel langer zichtbaar blijven.