Hoe kan zoiets eenvoudigs als wandelen zo gezond zijn? Geen spectaculaire hartslagen, geen zwetende sportscholen, geen technische hulpmiddelen. En toch behoort wandelen tot de meest krachtige bewegingsvorm die de mens kent. Niet ondanks zijn eenvoud, maar juist daardoor. Vanuit evolutionair perspectief is wandelen onze natuurlijke bewegingsvorm. Het menselijk lichaam is gebouwd voor langdurige, matig intensieve inspanning in de vorm van wandelen. Onze rechtopstaande houding, lange benen en elastische pezen maken efficiënt lopen mogelijk over grote afstanden. Gedurende honderdduizenden jaren vormde wandelen de basis voor voedselzoektocht, sociale interactie en overleving. De mens loopt al miljoenen jaren maar wandelt pas recent.
Wat maakt wandelen dan zo gezond? Wat wandelen bijzonder maakt, is de brede systemische impact op het hele lichaam. De spiercontracties, om het wandelen mogelijk te maken, vragen om energie en zuurstof. Dit zet de longen en het hart aan om harder te werken en de bloedvaten worden beter doorbloed. De spier zelf wordt krachtiger door de repeterende beweging, beter doorbloed en maakt naarmate het wandelen vaker plaatsvindt nieuwe mitochondriën (energiefabriekjes) aan. Spieren worden gevoeliger voor insuline, waardoor er meer suiker de spier inkomt voor de nodige energie. Glucose wordt dus efficiënter opgenomen in spieren en het risico op type 2 diabetes neemt af. Op cardiovasculair niveau stimuleert wandelen de doorbloeding. De hartslag stijgt licht, bloedvaten blijven soepel en elastisch en de bloeddruk daalt op de langere termijn. Regelmatig wandelen verlaagt aantoonbaar het risico op hart- en vaatziekten, beroertes en vroegtijdige sterfte. Regelmatig wandelen houdt de longen sterk en elastisch.
Daarnaast zijn er effecten waar we misschien minder vaak “bij stil staan”: de ritmische spieractiviteit fungeert als een pomp voor het lymfestelsel, dat essentieel is voor immuunfunctie en afvalverwerking. Wandelen verlaagt het cortisol, het zogenaamde stresshormoon. Botten worden subtiel belast, wat botdichtheid helpt behouden, terwijl gewrichten juist profiteren van de smerende werking van beweging. Anders dan bij intensieve sport is het blessurerisico laag en het herstel vrijwel direct wat een wandeling later op de dag of de volgende dag alweer mogelijk maakt.
Ook het brein wandelt mee. Tijdens het lopen neemt de doorbloeding van de hersenen toe en worden neurotrofe factoren zoals BDNF gestimuleerd, die betrokken zijn bij geheugen, leren en stemming. Dit verklaart waarom wandelen stress verlaagt, creativiteit bevordert en depressieve klachten kan verminderen. De combinatie van beweging, ritme en vaak ook buitenlucht herstelt de natuurlijke balans.
Misschien is wandelen juist zo gezond omdat het ons terugbrengt naar het tempo waarvoor we oorspronkelijk zijn gemaakt. In een wereld die steeds sneller en zittender wordt, herinnert wandelen ons eraan hoe het lichaam bedoeld is te functioneren: in beweging en in balans.
Kortom: Walking is the only exercise too simple to fail!
De nieuwe scheurkalender “Scheur je Gezond 2027” is in productie! Vol met nieuwe tips en wetenswaardigheden voor een gezond en fit leven! Bestel de kalender tot 1 augustus met € 2,50 korting mbv oranje knop aan de zijkant ===>
Wil je er meer voor je medewerkers of klanten als kerstgeschenk, neem dan even contact met me op via maria.hopman@radboudumc.nl
"*" geeft vereiste velden aan
